حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)


حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)حرم منوّر و پاک  (یاقمر بنی هاشم ) ابوالفضل العباس(عليه السلام):

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا) اين حرم در فاصله ۳۵۰ متري شمال شرقي حرم امام حسين(عليه السلام) قرار گرفته

و داراي قبّه و بارگاه شکوهمندي ست که جسد پاک اين سردار رشيد

و يار وفادار امام حسين(عليه السلام) را در بَرگرفته است.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا) ساختمان داراي گنبدي طلاييست که بر روي گنبد خانه اي کوچکتر از حرم امام حسين(عليه السلام) قرار داره.

گِرداگرد قبر مطهّر را چهار رواق و صحن فراخ و وسيعي به همراه ايوان زيبا در برگرفته است

یا قمر بنی هاشم :ضريح زيباي آن حضرت به دستور مرحوم آية الله العظمي حکيم در سال ۱۹۶۵ ميلادي در اصفهان ساخته شد.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)حرم مطهرحضرت عباس و محل دفن حضرت عباس (ع) در کربلاimagehandler-ashx
قبرحضرت عباس(ع) نزديك محل شهادتش كنار شريعه فرات است ،

حضرت ابوالفضل(ع) لحظه شهادت سي و چهار سال سن داشت.
حسين عمادزاده نويسنده متبحّري است كه رحلت نمودند، ايشان كتابي مخصوص حضرت عباس(ع) مي نويسد

زمانيكه جناب عمادزاده به عتبات عاليات تشريف مي برد

خدّام مرقد حضرت ابوالفضل(ع) از ديدنشان (بخاطر كتابي كه راجع به حضرت عباس(ع) نوشته است)

خوشحال مي شوند لذا خدّام به او احترام زيادي مي گذارند

حتي به ايشان اجازه مي دهند تا قبر حضرت را براي او باز كند

و ايشان به زير جايگاه تصريح حضرت بروند.

خدّام مي گفتند: جايگاه را فقط براي بزرگان باز مي كنيم و اين جايزه توست كه براي حضرت عباس(ع) زحمت كشيدي.
وقتي عمادزاده به كنار قبر مي رود چاله اي را كنار مرقد حضرت مي بيند كه داخل چاله را آب گرفته است،

عمادزاده از خدام مي پرسد: چرا اينجا چاله اي است كه درونش را آب گرفته است؟

خدام گفتند: مرقدحضرت كنار فرات است و سطح زمين با آب زياد فاصله ندارد لذا ما چاله اي كنديم تا داخل قبر را آب نگيرد.

ببينيد چقدر دردناك است چون حضرت زمان شهادت آب نخورند و آب هم تا كنار حضرت مي آيد ولي داخل قبر نمي تواند برود. phoca_thumb_l_715bc98c1275-104

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

سپس عمادزاده مي گويد: حالا كه لطفي شامل حال من شده است،

دو ركعت نماز هم كنار قبر حضرت بخوانم كه ركعت دوم در قنوت چشمم به مرقد حضرت افتاد،

ديدم حضرت با وجود قد رشيدي كه داشته چقدر مرقد كوچكي دارد (مانند قبر طفلي مي ماند) لا حول و لا قوه بالله العلي العظيم.
نمي دانم اين چه رابطه اي است كه بعد از قرنها ذكر كربلا،

حضرت ابا عبدالله(ع) و اباالفضل العباس(ع) و … اشك از رخسارمان سرازير مي گردد؛

وقتي دست ميوه دل علي(ع) (وجود مقدس ابالفضل(ع)) را قطع مي كنند،

دشمنان جرأت مي يابند و به سوي ايشان حمله مي كنند،

تيري به چشم مباركش مي زنند و آقا ديگر نمي بيند، از طرفي هم دست ندارد كه تير را بيرون بياورد؛

زانوها و پاهايش را جمع مي كند و تير را از چشم خود خارج مي كند، خون چشم آقا را فراگرفته است،

جايي را نمي بيند، دشمنان به او شمشير مي زنند حضرت كه هيچوقت مولايش را برادر صدا نمي كرد فرياد مي زند: يا اخا ادرك اخا لا يوم كيومك يا ابا عبدالله(ع) …

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)حضرت ابالفضل(ع)؛ شاگرد ۴ معصوم و از علمای بزرگ اسلام

وی با تاکید بر جایگاه علمی و معرفتی حضرت عباس گفت: حضرت ابوالفضل توفیق آن را پیدا کرد که از محضر ۴ معصوم بهره‌مند شود.

پدر عظیم‌الشان ایشان حضرت امیرالمومنین(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و همچنین امام سجاد(ع).

آن بزرگوار از امام سجاد حدود ۱۲ سال بزرگتر بودند اما چون در مکتب ولایت و مهد امامت پرورش یافته بود،

از علمای بزرگ ما به شمار می روند اما آن ایثار و جانفشانی فوق‌العاده‌ای که حضرت در روز عاشورا در کربلا داشتند

باعث شده که آن بعد از شخصیت ایشان بر سایر ابعاد چیره شود و ما حضرت عباس را در علم به درستی نشناسیم

حال آنکه ایشان از عالمان بزرگ بود و طبیعی است وقتی شاگرد ۴ معصوم باشد به این جایگاه دست یابد.

دکتر رجبی با اشاره به نقش حضرت عباس در واقعه عاشورا در مورد جمله‌ای که امام حسین در شهادت آن حضرت بر زبان جاری فرمودند

گفت: حضرت عباس برای حضرت اباعبدالله الحسین همچون امیرالمؤمنین برای پیامبر(ص) بود.

در نقل‌های معتبر تاریخی و حدیثی داریم که حضرت علی نماد اقتدار اسلام در عصر پیامبر بود و در غزوات پیامبر همیشه پرچم اصلی سپاه اسلام را حمل و پیشاپیش سپاه اسلام حرکت می‌کرد.

وی افزود: اینکه به ایشان علمدار گفته می‌شود به این دلیل است

حضرت عباس پرچم اصلی سپاه امام حسین را در دست داشت و در قلب سپاه قرار گرفته بود.

حرم حضرت عباس(ع) محل دفن حضرت عباس(ع) در کربلا است

که در ۳۷۸ متری شمال شرقی حرم امام حسین(ع) قرار دارد و حد فاصل این دو حرم را بین الحرمین می‌نامند.

 

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

تعویض ضریح حرم حضرت عباس، ۱۳۹۵ش

پس از تأسیس دولت جلایریان در ایران و به قدرت رسیدن شیخ حسن ایلکانی در سال ۷۴۰ قمری، سلطان اویس (فرزند شیخ حسن) تعمیرات را در این آستانه شروع نمود

که در عصر فرزندش، سلطان احمد، در سال ۷۸۶ پایان یافت و هدایای زیادی از ایران به آستانه مزبور ارسال شد.

در عصر صفویه

شاه اسماعیل صفوی روز ۲۵ جمادی الثانی ۹۱۴ قمری فاتحانه وارد بغداد گشت و مورد استقبال شیعیان قرار گرفت.

وی روز بعد به سمت کربلا حرکت کرد و یک شبانه روز در حرم امام حسین(ع) معتکف گشت، سپس به آستانه حضرت عباس(ع) رفت

و دستور تعمیرات وسیعی را در آن آستانه صادر نمود و دوازده قندیل از طلای خالص به نام دوازده امام را که با خود آورده بود به حرم حضرت عباس(ع) اهدا کرد.

تمامی حرم و رواق‌ها را با فرش گران بهای ابریشم‌ بافت اصفهان مفروش نمود

و خدمه مخصوصی نیز برای نگاهداری و روشنایی قندیل آستانه استخدام کرد که تبار آن امروزه با عنوان (آل قندیل) در کربلا شهرت دارد.

اسماعیل صفوی، همچنین دستور کاشی‌کاری گنبد را صادر کرد که تا سال ۱۳۰۲ قمری کاشی‌کاری باقی بود.

در عصر نادرشاه افشار

در سال ۱۱۵۳ قمری نادرشاه هدایای زیادی به آستانه حضرت عباس(ع) ارسال کرد و تعمیرات وسیعی در آن بارگاه ملکوتی انجام گرفت.

حرم مطهرحضرت عباس(علمدارکربلا) در حمله وهابیان

در ۱۸ ذی الحجه الحرام سال ۱۲۱۶ قمری، که مردم در عید غدیر از کربلا به نجف اشرف رفته بودند،

سعود بن عبدالعزیز با لشکری به شهر کربلا حمله برد، حکم به تاراج تمامی شهر داد، آستانه حضرت عباس(ع) را خراب کرد

و تمامی هدایای سلاطین و ملوک صفویه و نادرشاه و قندیل‌های طلا و نقره و غیره را غارت کرد.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا) در عصر قاجاریه

پس از حمله وهابی‌ها به کربلا، مردم ایران با همراهی دولت وقت ایران در زمان فتحعلی شاه قاجار کمک‌های زیادی به این شهر نمودند

و تمامی خرابی‌های وارده را ترمیم کردند.

آستانه حضرت عباس(ع) نیز تعمیر گشت و ضریح نقره اهدایی فتحلی‌شاه قاجار در سال ۱۲۲۷ قمری نصب شد.

تعمیرات آن آستانه در طول دوران قاجاریه قطع نشد و ناصرالدین شاه کاشی‌کاری گنبد را تجدید کرد.

در سال ۱۳۰۴ قمری کاشی‌کاری صحن و در سال ۱۳۰۵ قمری کاشی‌کاری گنبد انجام یافت.

همچنین، عبدالحسین تهرانی، معروف به شیخ العراقین، با استفاده از ثلث میرزاتقی خان امیرکبیر تعمیرات وسیعی در آستانه انجام داد.

وضعیت کنونی

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

رواق‌ها

حرم حضرت عباس(ع) داراى چهار رواق می باشد كه چهار جانب ضريح را احاطه كرده است:

رواق شمالى رواقى است كه در ضلع شمالى ضريح مبارك براى ورود به زير زمين و قبر مطهر راه دارد ولى درِ نقره‌اى آن هميشه بسته است

و كسى نمى‌تواند به آن زير زمين وارد شود. می گویند اين جا بر نهر علقمه مشرف بوده است.

رواق غربى در سمت چپ و راست آن باب الرواق و باب المراد قرار دارد. باب المراد در ١٣٢١ش به سمت ضلع شمال غرب گشوده شد.

در رواق شرقى پنج مقبره وجود دارد.

رواق جنوبى با سه در به ايوان طلا وصل مى‌شود.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا) درب‌های حرم

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

باب الفرات (علقمی)

حرم حضرت عباس(ع) (رواق‌ها و گنبدخانه ها) دارای شش باب در است که پنج در به رواق‌ها گشوده می‌شود و یکی در قسمت بالا سر قرار دارد.

دو باب از این درها در غرب قرار دارند.

یکی از این دو در جوار کفشداری متعلق به تولیت حرم واقع شده، جنس آن از نقره و دارای دو لنگه است. در دوم نیز از نقره و دارای دو لنگه است.

سومین در قسمت بالا سر قرار دارد و به جایی گشوده نمی‌شود.

چهارمین در سمت پایین پا، یعنی در مشرق واقع است و به رواق گشوده می‌شود.

پنجمین در که آن نیز به رواق گشوده می‌شود. ششمین در نیز در ناحیه شمال حرم واقع است.

  حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)ایوان طلا

ایوان طلا ایوانی وسیع است که در جلوی گنبدخانه حرم و مشرف بر صحن بوده و ۳۲۰ متر مربع مساحت دارد.

از آجرهای مسی رنگ و طلاکاری شده در نمای آن استفاده شده است.

بر ایوان طلا و درهایی که از آن یا از مجاورت آن گشوده می‌شود،‌

شش کفشداری وجود دارد که سه کفشداری در چپ ایوان قرار گرفته است.

حرم مطهرحضرت عباس(علمدارکربلا) صحن حرم

مساحت صحن حرم حضرت ابوالفضل(ع) ۹۳۰۰ متر مربع و مساحت بنای حرم؛ اعم از رواق‌ها و گنبدخانه و ایوان ۴۳۷۰ متر مربع است.

صحن بزرگ دارای چهار ایوان است.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

درب‌های صحن

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)درب ها و ورودی های حرم حضرت عباس (ع)

درها و ورودی‌های جدید که به سال ۱۳۹۴ هجری قمری (۱۹۷۴ م) سامان یافته،‌ عبارتند از:

  1. باب القبله؛ در جنوب صحن واقع شده است.

  2. باب الامام الحسن(ع): در غرب صحن و بر گذار زائران به سمت صحن امام حسین(ع) واقع بود. طول آن ۴ و عرض آن ۳ متر است.

  3. باب الامام الحسین(ع)؛ در کنار باب الامام الحسن قرار گرفته، طول آن ۴ و عرض آن ۳ متر است.

  4. باب صاحب الزمان(ع): در کنار باب الام الحسین(ع) واقع است و ارتفاع آن به ۴ متر و عرض آن نیز به ۳/۵ متر میرسد.

  5. باب الامام موسی بن جعفر(ع)؛ در زاویه غربی صحن قرار گرفته، طول آن ۴ و عرض آن آن ۳/۵ متر است.

  6. باب الامام محمد الجواد(ع)؛ در شمال صحن قرار گرفته،‌ طول آن ۴ و عرضش ۳ متر است.

  7. باب الامام علی الهادی(ع)؛ این درگاه در زاویه شمال شرق صحن واقع است، طول آن به ۴ وعرضش به ۳/۵ متر می‌رسد.

  8. باب الفرات؛ در شرق صحن واقع است، طول آن به ۴ و عرض آن به ۳/۵ متر می‌رسد.

  9. باب الأمیر علیه‌السلام؛ در شرق صحن قرار گرفته است و طول آن به ۴ و عرض آن نیز به ۳/۵ متر می‌رسد.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا) ضلع‌های صحن

صحن دارای چهار ضلع است و در هر یک از این ضلع‌ها حجره‌های کوچکی است که شمار آنها به ۷۵ مورد می‌رسد. در جلو هر حجره نیز ایوانی کوچک وجود دارد.

در میانه هر ضلع از سمت بیرونی، ایوان بزرگی است و به ارتفاعی افزون بر دو طبقه از طبقه‌هایی که حجره‌ها در آنها جای گرفته‌اند.

این ایوان‌ها دارای نقش و نگارهایی از گل و بوته، اشکال هندسی و آیات قرآن کریم است.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

گنبد

بر فراز حرم حضرت ابوالفضل(ع) گنبدی به قطر ۱۲ متر با شکلی متمایز از دیگر گنبدها وجود دارد؛

گنبدی نیم کروی با نوک تیز و ساقه‌ای نسبتا بلند است و از آن،

پنجره‌هایی با قوس‌های کمان ابرویی و نوک تیز به بیرون گشوده می‌شود.

نمای داخل گنبد در قسمت ساقه کمربندی با زمینه بنفشه تیره است که آیاتی از قرآن کریم به رنگ سفید برآن نقش بسته است.

در سال ۱۳۷۵ هجری قمری (۱۹۵۵م) این گنبد طلاکاری شد.

در این سال شیخ محمد خطیب طی تلگرامی به نخست وزیر وقت عراق، محمد فاضل جمالی، درخواست کرد گنبد را طلاکاری کنند.

بنابراین درخواست، طلاکاری گنبد انجام یافت و بر پایه اسناد موجود در مدیریت اوقاف کربلا، ۶۴۱۸ خشت طلا بر پوشش گنبد به کار رفت.

در قسمت پایین گنبد آیاتی از قرآن همراه با آ‌یینه‌کاری نقش بسته است.

ارتفاع گنبد از روی زمین ۳۹ متر است.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

گلدسته‌ها

در گوشه ایوان طلا و در مجاورت دیوار حرم، دو گلدسته وجود دارد؛

نیمه بالای هر یک از این گلدسته‌ها به طلای خالص و به تعداد ۲۰۱۶ عدد خشت روکش شده است،

تا قبل از سال ۱۳۸۸ش نیمه پایین گلدسته‌ها ترکیب آجر و صفحه‌های کاشی داشت

و از خشت‌های کاشی که به صورت حصیر بافی در کنار هم چیده شده‌ بودند

کلمه‌های (الله)، (محمد)، (رسول) و (عباس) به خط کوفی پدید آمده بود.

اما در سال ۱۳۸۸ش تولیت حرم دست به باسازی مجدد گلدسته‌های حرم زد

که این کار پس از یک سال و در سال ۱۳۸۹ش، همزمان با روز ولادت حضرت عباس(ع) رونمایی شد.

در این بازسازی و در ساخت نمای طلای گلدسته‌ها از ۱۰۸ کیلو طلا استفاده شده.

همچنین طراحی ساخت و اجرای روکش طلای این گلدسته‌ها ۴ میلیارد دینار عراقی (حدود ۴ میلیون دلار) هزینه در برداشته است.

در بازسازی این گلدسته‌ها نمای قدیمی آنها حفظ و از همان نقوش و شکل هندسی قبلی استفاده شده.

برای ساخت روکش طلای گلدسته های حرم از ۵ هزار آجر (خشت)

با روکش طلا به ابعاد ۱۸ در ۱۸ سانتی متر و ۴۰۰ آجر با روکش طلا و مزین به طرح‌های میناکاری آبی رنگ استفاده شده است.

همچنین در قسمت بالایی هر یک از گلدسته‌ها اتاقکی مسقّف است که بر لبه‌هایی بنا شده و در زیر سقف نیز مقرنس‌کاری است.

سر گلدسته‌ها نیز نیم کره نوک‌تیز و دارای شیارهای عمودی نصف النهار مانندی است.

گلدسته‌ها بلند هستند و ارتفاع آنها به ۴۴ متر می‌رسد.

در زیربنای حرم راهرویی زیرزمین است که درب آن از یکی از رواق‌ها باز می‌شود و به مدفن امام(ع) می‌رسد.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

گنجینه و کتابخانه حرم

در حرم حضرت عباس(ع) گنجینه‌ای است که اشیای ارزشمند غیر قابل قیمت‌گذاری در خود جای داده است.

از آن جمله می‌توان به قالی‌های نفیس، قالی‌های بافته شده به نخ‌های زر یا نگین‌های قیمتی، چلچراغ‌های طلایی،

شمشیر‌های مرصع، ساعت‌های دیواری طلایی، ساعت‌های ساخته شده از چوب آبنوس و همانند آن اشاره کرد.

کتابخانه حرم شامل قرآن‌های خطی بسیار نفیسی است

که تعداد آنها به ۱۰۹ قرآن خطی بالغ می‌گردد و یکی از آنها قرآنی منسوب به امام علی(ع) می‌باشد.

کتابخانه حرم و گنجینه آن در یکجا نگهداری می‌شوند.

بزرگان مدفون در حرم

برخی از بزرگان مدفون در حرم حضرت ابوالفضل (ع) عبارتند از:

  1. سید محمد بن محسن زنجانی (متوفی سال ۱۳۵۵ه ق)

  2. شیخ علی بن زین العابدین پارچینی یزدی؛ صاحب کتاب الزام الناصب فی اثبات الحجة الغائب.

  3. شیخ علی اکبر یزدی بفروئی از شاگردان علامه اردکانی.

  4. سید کاظم بهبهانی از شاگردان سید هاشم قزوینی.

  5. علامه سید عبدالله کشمیری.

  6. شیخ ملاعلی الیزدی مشهور به سیبویه.

  7. شیخ کاظم الهر.

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

 

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)

حرم مطهرحضرت عباس(ع) (میر و علمدارکربلا)